İşten ayrılırken ya da ayrıldıktan hemen sonra bir ibraname imzaladınız. Şimdi dava açtınız ve işveren bu belgeyi “alacağım kalmadı” diyerek mahkemeye sundu. Bu aşamada ibraya itiraz dilekçesi verirsiniz.
Aşağıda ibraya itiraz dilekçesi örneğini bulacaksınız. Her ibraname geçerli değildir. 6098 sayılı Kanun m.420’nin aradığı şartları taşımayan belge kesin olarak hükümsüzdür.[1]
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Bu örnek genel bilgi amaçlıdır. Olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir.
Hemen Bilmeniz Gerekenler
- İbraname yazılı olmalı ve iş sözleşmesinin sona ermesinden en az bir ay sonra düzenlenmelidir.
- Alacağın türü ve miktarı belgede açıkça yazmalıdır.
- Ödeme hak tutarına göre noksansız olmalı ve banka aracılığıyla yapılmalıdır.
- Bu şartlardan biri eksikse ibraname kesin olarak hükümsüzdür.
- Gerçek tutarı içermeyen ibraname, yazılı miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir.
İbraya itiraz dilekçesinin bölümleri
Bir Aylık Süre Neyi Anlatır
Çoğu kişi “bir aylık süre” ifadesini itiraz süresi sanır. Öyle değildir.
Madde 420’deki bir ay, ibranamenin iş sözleşmesinin bitişinden en az bir ay sonra düzenlenmesi şartıdır. Fesih günü imzalanan ibraname bu şartı sağlamaz.
İbraname geçersizse bunu ileri sürmek için ayrı bir bir aylık süre bulunmaz. Kanun hükümsüzlüğü kesin olarak yazar.
Dava açmanız gereken süreler ise alacağın kendi zamanaşımı sürelerine bağlıdır. Ayrıntı için işçilik alacaklarında zamanaşımı yazısına bakın.
Madde 420 Şartları Karşılaştırması
| Şart | Kanunun aradığı | Eksikse |
|---|---|---|
| Şekil | Yazılı ibra | Sözlü ibra geçersizdir |
| Zaman | Fesihten en az bir ay sonra | Erken imzalanan belge hükümsüzdür |
| Kapsam | Alacağın türü ve miktarı açık | Toplu ve genel ibra geçersiz kalır |
| Ödeme | Hak tutarına göre noksansız | Eksik ödeme makbuz sayılır |
| Yöntem | Banka aracılığı | Elden ödeme ibraya dayanak olamaz |
Elden ödeme yapıldıysa belge makbuz olarak yine de dikkate alınabilir. Ancak banka şartı eksik olduğundan ibra sonucu doğurmaz. Bu ayrımı işçiye elden ödeme yapılması yazısı ayrıntılı anlatır.
İrade Bozukluğu Ayrı Bir Konudur
Madde 420 şartlarını taşıyan ibraname bile iradenizin bozulduğu iddiasıyla ele alınabilir. Yanılma, aldatma ya da korkutma, sözleşmeyi bağlayıcı olmaktan çıkarır.[2]
Bu iddiayı ispat etmek size düşer. Bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığınızı bildirmezseniz sözleşmeyi onamış sayılırsınız.[3]
Bu yüzden iki itirazı ayrı numaralarla yazın. Önce m.420 şartlarının eksikliğini, sonra varsa irade bozukluğunu belirtin.
Dilekçe Kime ve Hangi Aşamada Verilir
İşveren ibranameyi dava sürerken sunduysa dilekçe, dosyanın bulunduğu iş mahkemesine verilir.[4] Dosya numarası ve taraf bilgileri dilekçenin başına yazılır. Dava henüz açılmadıysa ibranameyi dava dilekçesinde ileri sürersiniz.
Alacak ve tazminat davasından önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Son tutanak, dava dilekçesine eklenir.[5] Başvuru için arabulucuya nasıl başvurulur yazısına bakabilirsiniz.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2023/4756 K.2023/4175, 22.03.2023 (bozma, oybirliği)
“Ancak ibranamenin geçerli olduğunun isticvap yoluyla kabul edilmesi mümkün olmayıp geçerliliğinin 6098 sayılı Kanun’un 420 nci maddesindeki şartları taşıyıp taşımadığına bakılarak belirlenmesi gerekir.”
Aynı karar, isticvap davetine özürsüz gelmeyen tarafın sorulan vakıaları ikrar etmiş sayılacağını da hatırlatır. Mahkemeden gelen davetlere katılın.
İbraya İtiraz Dilekçesi Örneği
Örneğin bir işçi, işten çıkarıldığı gün işyerinde bir ibraname imzalamış olsun. Elden aldığı para, kıdem tazminatının yarısı kadardır.
İşçi dava açtığında işveren belgeyi sunar. İşçi, aşağıdaki gibi bir dilekçe ile belgenin hükümsüz olduğunu bildirir.
Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- İbraname örneği ya da mahkeme dosyasındaki yeri
- Fesih tarihini gösteren belge (fesih bildirimi, SGK işten çıkış kaydı)
- Banka hesap dökümü
- Ücret bordroları
- Elden alınan paraya ilişkin makbuz ya da mesaj yazışmaları
Hazırlarken Dikkat Edilecekler
- İmzanız size aitse inkar etmeyin. İtirazı belgenin geçersizliği üzerine kurun.
- Eksik şartı tek tek yazın. “Geçersizdir” demek tek başına yetmez.
- Belgenin tarihini fesih tarihi ile karşılaştırın. Bir aydan kısa süre varsa bunu açıkça gösterin.
- Para elden alındıysa miktarı saklamayın. Makbuz hükmünde sayılan tutar sonradan mahsup edilebilir.
- Kıdem ve ihbar tazminatı hesabının doğruluğunu ayrıca kontrol edin. Bkz. kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı nedir.
Dilekçeden Sonra Ne Olur
Mahkeme, ibranameyi madde 420 şartları açısından inceler. Belge geçersizse ödemeler makbuz olarak mahsup edilir ve bakiye alacak hesaplanır. Belge geçerliyse ibra edilen alacaklar yönünden dava reddedilir.
Alacakların hesabı bilirkişiye bırakılırsa raporu kontrol edin. Rapora itiraz için bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi örneği yazısına bakabilirsiniz.
Davanın genel kurgusu için işçilik alacakları dava dilekçesi örneği yazısını okuyun. Mahkeme sürecini iş davaları mahkeme süreci yazısı anlatır.
Kısmi dava açtıysanız tahkikat bitene kadar talebinizi bir defaya mahsus artırabilirsiniz.[6] Güncel harç tutarı mahkeme veznesinden teyit edilmelidir.
Daha geniş anlatım Feshe Bağlı ve Bağlı Olmayan İşçilik Alacakları: Farkları, Süreleri ve Süreç rehberinde, benzer bir soru ise Kıdem Tazminatı Faizi: Hangi Faiz, Hangi Tarihten İşler yazısında yer alır.
İbraya İtiraz Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
İbraname imzaladım, alacak hakkım tamamen biter mi?
Hayır. Madde 420 şartlarını taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Şartları taşısa bile yalnızca ibra edilen alacağın türü ve miktarı kadar sonuç doğurur.[7]
Bir aylık süre geçmeden ibraname imzalanabilir mi?
İmzalanabilir ama geçerli olmaz. İbra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir ay geçmiş olmalıdır.
Para elden verildiyse ne olur?
Ödemenin banka aracılığıyla yapılması şarttır. Elden ödeme ibra sonucu doğurmaz ama yazılı miktarla sınırlı olarak ödeme sayılabilir.
İbranameyi baskı altında imzaladım. Ne yapmalıyım?
İrade bozukluğunu ileri sürebilirsiniz. Öğrendiğiniz ya da korkutmanın etkisinin bittiği andan itibaren bir yıl içinde bildirim yapmalısınız. İspat yükü sizdedir.[3]
İbraya itiraz dilekçesini davadan önce verebilir miyim?
Dilekçe mevcut dosyada sunulan ibranameye karşı verilir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.[5]
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.30, m.36, m.37 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.39 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420 ↩