Evlilik izni, 4857 sayılı İş Kanunu ile güvence altına alınmış olup, çalışana evlilik sebebiyle tanınan izin türlerinden biridir ve Kanun’da mazeret izni olarak adlandırılmıştır. Evlilik izninde çalışan, nikah işlemlerinden sonra ücretli izne çıkmaya hak kazanır.
Evlilik izni kaç gün ve evlilik izni almak için gereken şartlar nelerdir gibi soruların yanıtlarını beraber inceleyelim.
Evlilik İzni Kaç Gün?
Evlilik izni, Kanun’da kamu personeli ve özel sektör çalışanı için farklı düzenlenmiştir. Kamu sektöründe çalışan memurlara evlilik izni, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 104/B hükmünde, kendisinin veya çocuğunun evlenmesi durumunda 7 günlük izin hakkı tanınmıştır.
Özel sektör çalışanı için evlilik izni ise 4857 sayılı İş Kanunu ek madde 2’de düzenlenmiş ve buna göre 3 günlük mazeret izni (evlilik izni) tanınmıştır. Evlilik izni Kanun’da “gün” olarak belirtilmiştir. Hafta sonu ve resmi tatillerin süreye dahil olup olmadığı mazeret izni sürelerinin hesabı bölümünde anlatılır.[1][2]
Evlilik izni süreleri
Evlilik İzni Süreleri Değişti mi?
Evlilik izni sürelerinde herhangi bir değişikliğe gidilmemiş olup, kamu çalışanı memurlar için 7 gün, özel sektör çalışanları için ise 3 gün yasal izin hakkı devam etmektedir.
Evlilik İzni Nasıl Alınır?
Evlilik izni kullanmak isteyen çalışanın öncelikle nikah tarihi alması ve işyerindeki ilgili birime nikah tarihini gösteren belgeyi iletmesi gerekmektedir. Bazı kurumlarda sözlü yapılan evlilik izni bildirimi yeterli olurken, bazılarında ise sözlü bildirim haricinde evlilik izni dilekçesi de talep edilebilmektedir.
Evlilik İzni Dilekçesi Nedir ve Evlilik İzni Dilekçesi Nasıl Yazılır?
Evlilik izni dilekçesi, evlilik sonrası izin hakkını kullanmak isteyen çalışanların işyerine ilettikleri dilekçedir. Çalışan tarafından yazılan dilekçede iznin kullanılmak istenildiği tarih belirtilmeli, ıslak imza ile imzalanmalı ve dilekçenin bir kopyası alınarak orijinali işyerine teslim edilmelidir.
Dilekçe, nikah tarihi alındıktan sonra ancak nikahtan önce verilmelidir. Teslim edildiğine dair alındı belgesi ya da kopyaya atılmış kaşe ve imza saklanmalıdır.
Evlilik İzninin Koşulları Nelerdir?
Evlilik izninin başlayacağı zaman, İş Kanunu’na göre değil; çalışan ve işverenin uzlaşımına bağlı olarak belirlenir. Evlilik izninin diğer koşulları ise şöyle sıralanır:
Hafta sonlarının veya bayram tatillerinin izne denk gelmesi halinde nasıl hesap yapılacağı kanunda düzenlenmemiştir. Tereddüt yaşanmaması için izin tarihlerinin işverenle yazılı olarak netleştirilmesi yerinde olur.
Ücretli izin olarak değerlendirildiği için maaş kesintisi yaşanmaz.
Yasa ile belirlenen üç günlük asgari izinden daha az izin verilmesi veya hiç izin verilmemesi durumunda çalışan, haklı fesih yapabilir.
Yasaya göre evlilik izni, yıllık izinden hariç tutulur. Bu nedenle de kullanılması durumunda yıllık izinde bir eksilme yaşanmaz.[3]
Düğün izni ile ilgili bilinmesi gereken diğer hususlar ise şöyle sıralanır:
Evlilik İzni İçin 1 Yıl Çalışmak Şart mı?
Yıllık izinler ile mazeret izinleri genellikle karıştırılır. Yıllık iznin kullanılabilmesi için çalışanın en az 1 yıldır işyerinde çalışması gerekir. Ancak evlilik izni, mazeret izni kategorisinde yer alır. Yani çalışana çalıştığı süre dikkate alınmaksızın düğün için izin verilmesi gerekir.
Evlenen İşçi İşten Çıkabilir mi?
Çalışan kadın ise evlilikten sonra kıdem tazminatı hakkından yararlanarak işten ayrılabilir. Bunun için belirlenen süre sınırı ise 1 yıldır.[4] Gerekçe olarak sadece evlilik belgelerini sunmaları yeterlidir. Ancak erkekler için böyle bir durum söz konusu değildir.
Evlenen İşçi İşten Çıkarılabilir mi?
Çalışan, sadece evlendiği veya evlilikle ilgili yasal bir hakkını kullandığı için işten çıkarılırsa işe iade davası açabilir. Ayrıca ayrımcılık nedeniyle dört aya kadar tazminat talep edilebilir.[5] İşveren feshe hangi gerekçeyi sunarsa sunsun, gerçek fesih nedeninin evlilik olduğu hukuka uygun her türlü delille ispatlanabilir.
Evlilik İzni Nedir?
Evlilik izni, nikah kıyacak olan işçi veya memura verilen ücretli izin türüdür. Memurların düğün izni 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 104 düzenlemesinde mazeret izni olarak yer almaktadır. Benzer şekilde işçilerin düğün izni ise 4857 sayılı İş Kanunu ek madde 2 düzenlemesinde mazeret izni olarak yer almaktadır.
İşverenden veya kurum amirinden düğün izni talep edebilmek için nikah günü almış olmak gerekli ve yeterlidir. Düğün izni süresince kişi sanki çalışıyormuş gibi ücret almaya devam eder.
Memur ve İşçi İçin Evlilik İzni Kaç Gün?
Evlilik izni ne kadar, düğün izni kaç gün gibi sorular çokça soruluyor. Bununla ilgili olarak kişinin memur veya işçi olmasına göre izin günü değişir. Şöyle ki:
İşçilerin Düğün İzni → 4857 sayılı İş Kanunu ek madde 2 düzenlemesine göre işçinin evlenmesi halinde 3 günlük mazeret izni (evlilik izni) vardır. Ancak bu izin yalnızca işçinin kendisi içindir. Çocuğu, kardeşi vs. kendisinden başka birisinin evlenmesi halinde izin verilmez.
Memurların Düğün İzni → 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 104/B hükmü uyarınca memura kendisinin veya çocuğunun evlenmesi halinde 7 günlük izin veriliyor. Görüldüğü üzere memurun yalnızca kendisinin evlenmesi yahut çocuğunun evlenmesi hallerinde bu izin söz konusu olur. Torunu, yeğeni kardeşi vs. evlenirse burada bahsettiğimiz mazeret izni söz konusu olmaz.
Evlilik İzni Ne Zaman Başlar?
Mazeret izni olarak belirlenen evlilik izni, nikahtan önce kullanılamaz. Yani nikah ile birlikte bu izin başlar.
Evlilik İzni İstenildiği Zaman Kullanılabilir mi? → Bu konuda İş Kanunu herhangi bir düzenleme getirmemektedir. Esasen bu konuda işyeri düzeni bozulmadığı sürece evlilik izninin uzun bir vadeye sarkmayacak şekilde daha sonra da kullanılabileceği kabul edilmektedir.
İşveren Düğün İzni Kullandırmazsa Ne Olur?
İşverenin evlilik izni kullandırmaması veya gereği gibi kullandırmaması, işçiye kanunda sağlanan nisbi emredici bir hakkı ihlal etmesi anlamına gelir. Bu nedenle işçilerin bu ihlali İş Kanunu madde 24/2 ile ilişkilendirerek haklı nedenle feshi imkanı vardır. Haklı fesih, işçinin istifa ederek kıdem tazminatı dahil tüm haklarını alabileceği anlamına gelmektedir.
İstifa edip işten ayrılmak istemeyen işçi ise evlilik izni dilekçesi verdikten sonra bunu daha sonra iş sözleşmesi sona erdiğinde işçi alacağı davasında talep konusu edebilir. Görüldüğü üzere bu tarz mazeret izinlerinin dilekçeleri özenle hukuki zeminde hazırlanmalıdır ki işçi lehine sonuç versin.
Konunun genel çerçevesi için Ölüm İzni Kaç Gündür? Nasıl Alınır rehberine, yakın başlıklar için Hastalık İzni Nedir? Kaç Gün Alınabilir yazısına bakılabilir.
Konunun genel çerçevesi için Refakat İzni Süresi ve Şartları rehberine bakılabilir.
Kaynaklar