Konya’da işçi uyuşmazlıkları iki ana kaynaktan gelir: organize sanayi bölgelerindeki makine, döküm, otomotiv yan sanayi ve gıda fabrikaları ile ilin geniş tarım alanları. Fabrikada çalışan bir işçiyle tarlada ya da serada çalışan bir işçinin tabi olduğu kurallar aynı değildir; bu fark, hangi kanuna göre hak arandığını baştan belirler.
Bu sayfa, Konya’da çalışan bir işçinin karşılaşabileceği tipik sorunları, alacakların nasıl isteneceğini ve arabuluculuk ile dava sürecini anlatır.
Konya’da Sık Görülen İş Uyuşmazlıkları
Tarım işçileri hangi kanuna tabi?
Elli ve daha az işçinin çalıştığı tarım ve orman işyerlerinde İş Kanunu uygulanmaz[1]; bu işçilerin ilişkisi Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümlerine göre değerlendirilir. Buna karşılık tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler aynı madde gereği İş Kanunu kapsamındadır. Konya’daki tarım makineleri üreticilerinde çalışan işçiler bu nedenle kıdem, ihbar ve fazla mesai haklarından tam olarak yararlanır.
Fabrikada iş kazası ve meslek hastalığı
Döküm, talaşlı imalat ve pres işlerinde iş kazası ve tozdan, gürültüden kaynaklanan meslek hastalıkları sık görülür. İşveren iş kazasını kolluğa derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu’na ise en geç üç iş günü içinde bildirmek zorundadır[2]. Kazadan sonra yapılacakları iş kazası geçiren işçinin hakları ve meslek hastalığı tazminat davası yazıları anlatıyor.
Düşük gösterilen ücret ve sigortasız çalışma
Küçük atölyelerde ücretin bir kısmının elden ödenip bordroda asgari ücret gösterilmesi yaygın bir sorundur. Bu durumda kıdem ve ihbar tazminatı gerçek ücret üzerinden istenebilir, ancak gerçek ücretin tanık, banka kaydı ve emsal ücret araştırmasıyla ispatı gerekir. Ayrıntı maaşın asgari ücretten gösterilmesi yazısında; hiç bildirilmeyen çalışma için hizmet tespit davası açılır.
Konya’da Arabuluculuk ve Dava Süreci
Kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai ve işe iade gibi taleplerde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır[3]. İşin yapıldığı yer Konya ise başvuruyu Konya Adliyesi’ndeki arabuluculuk bürosuna yapabilirsiniz; şirketin merkezinin başka bir şehirde olması buna engel değildir. Başvurunun nasıl yapılacağı arabulucuya nasıl başvurulur yazısında adım adım anlatılıyor.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava, davalı işverenin yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer iş mahkemesinde açılır. İş kazasından doğan tazminat davalarında kazanın olduğu yer ile işçinin kendi yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir[4]. Son tutanaktan sonra dava için ne kadar süreniz kaldığını arabuluculuk sonrası dava süresi yazısından kontrol edin; alacakların zamanaşımı ise iş davalarında zamanaşımı süreleri sayfasında.
Kanunda Belirtilen En Fazla Çalışma Süresi Ne Kadardır?
Genel bakımdan günlük çalışma süresi en fazla 11 saat olup haftalık bakımdan 45 saatir. Yer altı maden işlerinde çalışanlar için ise bu saatler yaptıkları işin zorluğundan ötürü daha kısa olup günlük en fazla 7.5 saat haftalık da en fazla 37.5 saattir. Konya iş hukuku avukatını arayarak dava ve alacaklarınız hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.
Kıdem ve İhbar Tazminatı Nedir?
Belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce diğer tarafa bildirilmesi gerekir. Bu süre işçinin kıdemi 6 aydan azsa 2 hafta, 6 ay-1.5 yıl arasında 4 hafta, 1.5 yıl- 3 yıl arasında 6 hafta ve 3 yıldan fazla ise de 8 haftadır. İşveren ihbar süreleri içinde işçiye günde en az 2 saat olmak üzere iş arama izni vermek zorundadır. İşçi bu iş arama izinlerini toplu olarak kullanabilir. Eğer işveren bu sürelere uymadan işçiyi çıkartmak isterse işçiye ihbar sürelerinin ücreti tutarında ihbar tazminatı ödemek zorundadır. İşçinin veya işverenin haklı nedenle feshi halinde bu sürelere uyulmasına gerek yoktur.
İşçinin Haklı Fesih Halleri Nelerdir?
- Ücretinin SGK’ya eksik bildirilmesi sebebiyle, işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
- Fazla mesaisi ödenmemesi sebebiyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
- Zorunlu askerlik nedeniyle işinden ayrılan çalışanlar kıdem tazminatına hak kazanır.
- Emeklilik için gerekli süreyi ve prim ödeme gün sayısını dolduran çalışanlar, kendi isteği ile işten ayrılırsalar dahi kıdem tazminatı alabileceklerdir.
- Evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde evlilik sebebiyle işinden ayrılan kadınlar, kıdem tazminatına hak kazanır.
- Çalışanın ölümü üzerine sözleşmenin sona ermesi halinde, vefat eden işçinin kıdem tazminatı hakkı vardır.
- İşyerinde cinsel tacize uğrayan işçinin durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa, bunun üzerine iş sözleşmesini fesheden işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
- …daha bir çok nedenle haklı fesih nedeniniz olabilir ve kıdem tazminat hakkınızı alabilirsiniz. Bu konularda Konya iş hukuku avukatından profesyonel bir yardım almaktan kaçınmayın.
İşçi Alacakları Davası
İşçi İş Mahkemesinde açacağı dava ile iş sözleşmesinin sonlanması ile birlikte işverenden alamadığı ücretleri isteyebilir. İşçi bu dava ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti, ücret alacağı gibi bazı alacaklarını isteyebilir. Ayrıca işçi alamadığı ücretlerden dolayı haklı nedenle fesih yoluna gidebilir.
Konya’da İş Hukuku Hakkında Sık Sorulan Sorular
Çalıştığım tarım işletmesinde kaç işçi olduğu neden önemli?
Elli ve daha az işçinin çalıştığı tarım ve orman işyerlerinde İş Kanunu uygulanmaz; ilişki Türk Borçlar Kanunu’na göre değerlendirilir ve haklar ile süreler farklılaşır. İşçi sayısı SGK kayıtları ve tanık beyanlarıyla belirlenir. Tarım makinesi üreten fabrikalar ise işçi sayısından bağımsız olarak İş Kanunu kapsamındadır.
Ücretimin bir kısmı elden ödeniyordu, tazminat hangi ücretten hesaplanır?
Tazminat gerçek ücret üzerinden hesaplanır. Bordroda asgari ücret görünse de elden ödenen kısmın banka hareketleri, mesajlaşmalar, tanıklar ve meslek kuruluşlarından alınan emsal ücret bilgisiyle ispatı mümkündür. İspat edilemeyen kısım hesaba girmez.
Fabrikada kaza geçirdim, işveren SGK'ya bildirmedi; ne yapmalıyım?
İşveren iş kazasını en geç üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmek zorundadır. Bildirim yapılmadıysa SGK il müdürlüğüne başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini isteyebilirsiniz. Hastane kayıtları, kaza yerinin fotoğrafları ve olayı gören çalışma arkadaşlarınızın isimleri bu süreçte en önemli delillerdir.
Konya’dan Avukata Soru Sorma
Konya’da çalışırken yaşadığınız sorunu avukata sor sayfasından yazılı olarak iletebilir ya da bize ulaşın sayfasındaki telefondan bilgi alabilirsiniz. Sorunuzu yazarken işe giriş ve çıkış tarihinizi, son aylık ücretinizi ve işten ayrılma şeklinizi belirtmeniz değerlendirmeyi hızlandırır.
Alacağınızı kabaca görmek için kıdem tazminatı hesaplama ve fazla mesai hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Diğer şehirlerdeki iş davaları için iş hukuku avukatı sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar