İşe gelmeyen işçinin işten çıkarılması sıkı usul kurallarına tabidir. Uygulamada usul kurallarına uyulmaması hak kayıplarına yol açtığından genel usul kuralları aşağıdaki gibi özetlenmiştir:
Tutanaklar : İşe gelinmeyen veya işyerinden izin almadan ayrılınan her gün için ayrı tutanak tutulur. Tutanaklara imza atacak olan bölüm müdürleri sabit olmak kaydı ile şahitlerin farklı kişiler olmasına dikkat edilmelidir. Bunun mümkün olmaması halinde ancak aynı kişilere imza attırılmalıdır.
İhtarname : İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına 2 işgünü işine devam etmemesi halinde son devamsızlık gününden itibaren 6 iş günü içerisinde önce işe başlaması veya geçerli mazeretini bildirmesi işçiye için ihtarname gönderilir. İhtarnamede işçiye verilecek olan süre genellikle 2-3 iş günü olur. 6 iş gününe dikkat etmek gerekir, bu sürenin kaçırılması halinde işçinin o günlerdeki devamsızlığı fesih sebebi olarak kullanılamaz.[1]
İhtarnamenin tebliği ve süreler : İşçiye işe davet ve mazeret ihtarı gönderildikten sonra derhal noter ile iletişime geçip gönderilen ihtarnamenin barkod numarası alınmalı ve en geç 3-4 gün sonra gonderitakip.ptt.gov.tr adresinden tebligatın işçiye ulaşıp ulaşmadığı kontrol edilmelidir. Tebligatın işçiye tebliğ tarihinden itibaren, ihtarnamede işçiye verilen 2-3 günlük süre beklenmeli ve bu sürede işçinin işe başlamaması veya mazeretini bildirmemesi halinde çıkış işlemleri yapılmalıdır.
Çıkış işlemleri : İşçi verilen süreye rağmen işe başlamaz veya mazeretini bildirmezse, verilen sürenin sona erdiği günden itibaren 6 iş günü içinde (örneğin işçiye 2 iş günü süre verildiyse çıkış işlemleri en geç 2+6=8 iş günü sonuna kadar) işçinin 4857 sayılı Kanunun 25/II-g bendine karşılık gelen devamsızlık koduyla (SGK’nın 2021/9 sayılı genelgesiyle eski 29 numaralı kod tablodan çıkarılmış, devamsızlık için 48 numaralı kod getirilmiştir; çıkış yapılacak tarihte güncel kod listesi teyit edilmelidir) işten çıkışı yapılmalıdır. Çıkıştan sonra işçiye iş akdinin sona erdirildiğini bildiren ihtarname gönderilir; bunun noter aracılığıyla gönderilmesi gerekmez, iadeli taahhütlü yeterlidir.
İşe gelmeyen işçiye ihtarname örneği ile işe gelmeyen işçiye ihtarname gönderilebilir. İşe gelmeyen işçiye ihtarname örneği doldurulurken dikkat edilmesi gerekenler hem ihtarname içerisinde yer alan talimatlarda hem de aşağıda yer alan dikkat edilmesi gerekenler başlığında belirtilmiştir.
Hukuki çerçevenin tamamı ve fesih hakkının süreleri için devamsızlık nedeniyle fesih yazısına bakılabilir.
İhtarnamenin bölümleri ve ekleri
İşe Gelmeyen İşçiye Gönderilecek İhtarname Örneği
Aşağıdaki işe gelmeyen işçiye ihtarname örneğinin bir taslak niteliğinde olduğu unutulmamalıdır. Her olayın kendi özgü koşulları dikkate alınarak özel bir ihtarname hazırlanmalıdır. Ayrıca usul hukuku kurallarına dikkat edilmelidir. Usul hukukunda hatalar yapılması durumunda haklı olsanız bile ihtarnameniz geçersiz olacaktır. Bundan dolayı hukuki destek alınması tavsiye edilir.
İhtarname Örneği-1
…../…../…..
İHTARNAME
İHTAR EDEN: İsim-Soyisim, T.C Kimlik Numarası, Adres
VEKİLİ: İsim-Soyisim, Baro Sicil Numarası, Adres, UETS Numarası
(Avukatınız var ise bu kısmı doldurunuz)
MUHATAP: İsim-Soyisim, T.C Kimlik Numarası, Adres
KONU: 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca mazeretsiz olarak ….. gün boyunca devamsızlık yapılarak; …………….. işçinin işe gelmemesi hakkındadır.
AÇIKLAMALAR:
Değerli …………………………………….., müvekkilimizin işyerinde, ../../../ – ../../../ -. ./../../ tarihleri arasında üç gün süresince, SGK sicil numaranızla kayıtlı olarak işe gelmediğiniz tespit edilmiştir. İşyerindeki düzen ve disiplin kuralları çerçevesinde, görevlerinizi yerine getirmeniz iş saatleri içinde beklenmektedir. Ancak, maalesef belirtilen tarihlerde izinsiz olarak işyerine gelmemeniz, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/2 maddesi kapsamında “haklı nedenle derhal fesih hakkı” doğurabilecek bir durumu ortaya çıkarmıştır.
(Yukarıdaki paragrafta yer alan bilgileri kişi kendi durum ve koşullarına göre doldurmalıdır)
İş Kanunu’nun ilgili maddesine göre, işçinin izin almadan veya haklı bir sebebe dayanmadan ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü veya bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi durumunda işverenin iş sözleşmesini feshetme hakkı bulunmaktadır.
Tarafınıza daha önce yapılan sözlü bildirime rağmen, tutanak altına alınmış olmasına rağmen gelişme kaydedilememiştir. İşin ciddiyetini ve önemini anlamama ve göstermeme durumu tespit edilmiştir. Sadakat borcuna aykırı davranışlarınız ve gerekli yükümlülükleri yerine getirmemeniz, sözlü uyarılara rağmen durumun düzeltilmemesi tutanaklarla belgelenmiştir.
Yukarıda belirtilen nedenlerle, 3 gün içerisinde işe gelme konusundaki haklı nedeninizi bildirmediğiniz takdirde, müvekkilimiz iş sözleşmenizi ihtarla feshetmek zorunda kalacaktır.
Sayın Noter, işbu ihtarnamenin bir nüshasının dairenizde saklanmasını, bir nüshasının muhataba tebliğini ve tebliğin şerhini içeren bir nüshasının tarafımıza verilmesini saygı ile talep etmektedir.(…../……../……)
İSİM-SOYİSİM
İMZA
İhtarname Örneği-2
…../…../…..
İHTARNAME
İHTAR EDEN: İsim-Soyisim, T.C Kimlik Numarası, Adres
VEKİLİ: İsim-Soyisim, Baro Sicil Numarası, Adres, UETS Numarası
(Avukatınız var ise bu kısmı doldurunuz)
MUHATAP: İsim-Soyisim, T.C Kimlik Numarası, Adres
KONU: 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca mazeretsiz olarak ….. gün boyunca devamsızlık yapılarak; …………….. işçinin işe gelmemesi hakkındadır.
AÇIKLAMALAR:
… adresinde faaliyet gösteren …………….. Limited Şirketi olarak, şu anda “…………………” pozisyonunda görev almaktasınız.
… tarihleri arasında, amirlerinizden herhangi bir izin almadan veya bilgi vermeden işe gelmediğiniz tespit edilmiştir. İşlemlerinizin değerlendirilmesi için aşağıda belirtilen belgeleri, üç gün içinde …………………………… Limited Şirketi İnsan Kaynakları Müdürlüğü’ne sunmanız gerekmektedir:
- Eğer sağlık sorunlarınız varsa, bu durumu belgeleyen bir hastane raporu,
- Eğer işe gelmenizi engelleyen haklı bir sebep varsa, bu sebebi belgeleyen resmi bir evrak.
(Yukarıdaki iki paragrafta yer alan bilgileri kişi kendi durum ve koşullarına göre doldurmalıdır)
Aksi takdirde, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25-II-g bendine göre, mazeretsiz olarak işe gelmediğiniz durumda bildirimsiz ve tazminatsız olarak iş sözleşmenizin sonlandırılacağını bildiririz.
Sayın Noter, işbu ihtarnamenin bir suretini saklamanızı, bir suretinin muhataba memur vasıtasıyla tebliğ edilmesini ve tebliğin tarafımıza bildirilmesini talep etmekteyiz. Saygılarımızla, …………………….…… Limited Şirketi adına vekil olarak.(…../……../……)
İSİM-SOYİSİM
İMZA
İşe Gelmeyen İşçiye İhtarname Örneği Yazılırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
İşe gelmeyen işçiye ihtarname örneği doldurulurken işçinin işe mazeretsiz olarak gelmediği günlerin hesabı dikkatli ve doğru yapılmalıdır.
İşçi, mazeretsiz olarak art arda iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi halinde ihtar çekilebilir.[2]
İhtarnamede kanun gereği bulunması gereken zorunlu unsurlar mutlaka doldurulmalıdır. Eğer işçinin mazereti mevcut ise buna ilişkin gerekli belge ve bilgilerin getirilmesi talep edilmelidir.
Her iddianın dayandığı ispat araçları hukuki deliller kısmında mutlaka belirtilmelidir. İşçinin işe gelmediğine ilişkin işyeri kayıtları ihtarnameye ek olarak gönderilmelidir.
İşe gelmeyen işçiye ihtarname gönderildikten sonra işçiye mazeretini bildirmesi için süre tanınmalıdır. Devamsızlık nedeniyle 25/II-g bendine dayanan haklı fesihte 19. maddedeki savunma alma zorunluluğu aranmaz, ancak mazeretin öğrenilmesi uyuşmazlık riskini azaltır.[3]
Görüldüğü üzere, işe gelmeyen işçiye ihtarname örneği hazırlanırken dikkat edilmesi gereken birçok nokta mevcuttur. Bunlarda eksiklik olduğu takdirde, zaman kaybı ve gereksiz masraflar gündeme gelir. Gerek ihtarname hazırlama gerekse sonraki olası dava sürecini doğru şekilde yürütebilmek adına, bir avukattan destek almakta fayda olabilir.
Devamsızlık Nedeniyle İşten Çıkış Bildirimi Süreci
- “Defalarca telefonla aradık, açmadı, haber gönderdik, ulaşamadık” gibi ifadelere itibar edilmez. Bu nedenle işçiye noter aracılığıyla ihtar (işe davet) yazısı göndermek güvenli yoldur; yazıda işçiden devamsızlık nedenini bildirmesi ve ispatlayıcı belge sunması istenmelidir.
- …/…/20.. tarihinden işbu ihtarın keşide gününe kadar işe hiçbir izin, mazeret veya özrünüz olmaksızın gelmediğiniz tespit edilmiş ve tutanak altına alınmış olmakla birlikte; eğer var ise bu ihtarın tarafınıza tebliğini izleyen iki gün içerisinde devamsızlığınıza ilişkin yasal mazeretinizle ilgili yazılı belgelerinizi şirketimize iletmeniz, aksi takdirde iş akdinizin İş Kanununun 25/II maddesi g fıkrası uyarınca haklı olarak ve derhal feshedileceği tarafınıza ihtar olunur.
- İhtar yazısı işçiye ulaştıktan sonra verilen süre beklenir. İşçi işe başlamaz ve ispatlayıcı belge sunmazsa, ihtarın tarih ve numarasına atıf yapılarak fesih bildirimi gönderilir. Bu arada gelinmeyen günler için tutanak tutulmaya devam edilir.
- ………… tarihinden bu yana şirketimizde …………. Sıfatıyla çalışmaktasınız. Tarafınıza gönderilen …/…/20.. tarihli Üsküdar …. Noterliği ……….. yevmiye numaralı ihtarnameye istinaden, …/…/20.. tarihinden ihtarnamenin keşide edildiği …/…/20.. tarihine kadar işyerine mazeret bildirmeksizin devam etmediğiniz tespiti ile ihtarnamenin tebliğ edildiği günden itibaren iki gün içinde devamsızlığınıza ilişkin yasal mazeretinizi bildirmeniz ihtarında bulunulmuştur.
- Tarafınızca devamsızlığınıza ilişkin mazeretiniz bildirilmediğinden, işbu fesih bildirimi ile 4857 sayılı İş Kanunu madde 25/ II- g maddesi “ İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki işgünü yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi” hükmü uyarınca iş akdinizin şirket tarafından tek taraflı, derhal, tazminatsız, haklı nedenle feshedildiğini tarafınıza bildiririz.
- Mazeret sorulmadan hemen fesih yoluna gidilirse yargılamada işçi lehine yorum yapılabilir; işçinin hasta olması ya da yakınını kaybetmesi gibi nedenlerle gelememiş olabileceği dikkate alınmalıdır.
- İşten çıkış tarihi, fesih bildiriminin yapıldığı tarihtir. Örneğin devamsızlık ayın 5. gününden sonra başlamış ve fesih bildirimi 13. gün yapılmışsa SGK çıkışı 13. gün itibarıyla bildirilir; devamsızlık tutanakları ve noter yazışmaları eksik gün bildirimine eklenir. İşe gelinmeyen günlerin ücreti ödenmez.
- Çıkış sırasında işçinin çalıştığı güne kadar hak ettiği ücret, kullanmadığı yıllık izin ücreti ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları ödenmelidir.
Bu başlığı geniş bağlamda İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı rehberinde, ilişkili bir yönünü ise Eylemli Fesih Nedir? Kapıdan Çevrilen İşçi Ne Yapmalı yazısında bulabilirsiniz.
Kaynaklar