Doğum izninin ne zaman başlayacağı ve ne zaman biteceği, tahmini doğum tarihinden geriye ve ileriye doğru sayılır. Doğum izni hesaplama aracı için tahmini doğum tarihini girin, çoğul gebelik varsa kutuyu işaretleyin. İsterseniz son üç ayın aylık brüt ortalamasını da yazın, araç SGK’nın ödeyeceği geçici iş göremezlik ödeneğini de tahmin etsin.
Dayanak: 4857 s. İş Kanunu m.74, Ek m.2; 5510 s.K. m.18. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir.
Doğum izni kaç hafta sürer?
4857 sayılı İş Kanunu m.74’e göre kadın işçi doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta çalıştırılmaz. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye iki hafta eklenir.[1]
| Durum | Doğumdan önce | Doğumdan sonra | Toplam |
|---|---|---|---|
| Tek bebek | 8 hafta | 16 hafta | 24 hafta |
| Çoğul gebelik | 10 hafta | 16 hafta | 26 hafta |
Hekim raporuyla bu süreler artırılabilir. Rapor, işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre düzenlenir.
Doğuma kadar çalışmak ve erken doğum
Sağlık durumu uygunsa, doktor onayıyla kadın işçi isterse doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışabilir. Çalıştığı süreler doğum sonrası izne eklenir.
Erken doğumda doğumdan önce kullanılamayan süre, doğum sonrası izne eklenir. Doğum izni hesaplama aracı bu eklemeleri otomatik yapmaz. Sonucu bu durumlara göre uzatarak okuyun.
Örnek hesap
Örneğin tahmini doğum tarihi 20 Haziran olan tek bebekli bir gebelik düşünelim.
| Aşama | Tarih |
|---|---|
| İzin başlangıcı (doğumdan 8 hafta önce) | 25 Nisan |
| Tahmini doğum | 20 Haziran |
| İzin bitişi (doğumdan 16 hafta sonra) | 9 Ekim |
Aynı doğum tarihinde çoğul gebelik varsa izin 11 Nisan’da başlar. Toplam süre 26 hafta olur.
SGK doğum ödeneği nasıl tahmin ediliyor?
Doğum öncesi ve sonrası çalışılmayan günler için SGK geçici iş göremezlik ödeneği verir. Ödeneğin ayaktan tedavilerde günlük kazancın üçte ikisi olduğu 5510 sayılı Kanun m.18 ile belirlenmiştir. Doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir.[2]
Araç, son üç ayın brüt ortalamasını 30’a böler ve üçte ikisini alır. Prime esas kazanç üst sınırı aşılırsa tavan esas alınır. Üst sınır şu anda 297.270,00 TL.
Örneğin aylık brüt ortalaması 40.000 TL olan bir çalışan için günlük ödenek 888,93 TL, 168 günlük toplam ödenek 149.340,80 TL çıkar. Araç üçte ikiyi 0,6667 olarak uygular. SGK’nın kendi hesabıyla kuruş farkı olabilir.
Doğum sonrası haklar
- Ücretsiz izin. İsteğe bağlı olarak 24 haftalık sürenin ardından altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Çoğul gebelikte başlangıç 26. haftadan sonradır.
- Yarım çalışma. Çocuğun bakımı için birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar izin istenebilir. Bu süre için 4447 sayılı Kanun ek m.5 kapsamında yarım çalışma ödeneği söz konusu olabilir.
- Süt izni. Çocuk bir yaşını doldurana kadar günde toplam bir buçuk saat verilir. Ayrıntıları süt izni hakkında yazıda bulabilirsiniz.
- Babalık izni. Eşi doğum yapan çalışana 4857 sayılı Kanun ek m.2 uyarınca on gün ücretli izin verilir. Konunun ayrıntısı babalık izni nedir kaç gündür yazısındadır.
Doğum izni boyunca iş sözleşmesi askıdadır. İşçinin bu sürede işten çıkarılması ve tazminat sonuçları için hamile işçinin işten çıkartılması ve tazminat hakları ile doğum nedeniyle tazminat hakkı yazılarına bakabilirsiniz.
Doğum izni hesaplama sırasında sık yapılan hatalar
- Tahmini doğum tarihini kesin saymak. Gerçek doğum tarihi değişince sonraki tarihler de kayar.
- Rapor tarihini izin başlangıcı sanmak. İzin, doğum tarihinden geriye sayılır.
- Çoğul gebeliği işaretlememek. Başlangıç iki hafta erkene alınır.
- Ödeneği maaşın tamamı sanmak. SGK ödeneği üçte iki oranındadır, işveren ödemesi sözleşmeye bağlıdır.
Doğum İzni Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Doğum izni toplam kaç hafta sürer?
Tek bebekli gebelikte 8 hafta doğum öncesi, 16 hafta doğum sonrası olmak üzere 24 hafta sürer. Çoğul gebelikte doğum öncesi süre 10 hafta olur ve toplam 26 haftaya çıkar.
Doğuma kadar çalışmaya devam edebilir miyim?
Sağlık durumu uygunsa ve doktor onaylarsa doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışabilirsiniz. Çalıştığınız süreler doğum sonrası izne eklenir.
Doğum izninde maaşımı kim öder?
SGK, koşulları sağlayan sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği verir. Bu ödenek günlük kazancın üçte ikisidir. Kanun işverene ayrıca ücret ödeme yükümlülüğü getirmez, ama iş sözleşmesi veya toplu sözleşme buna dayanak olabilir.
Eşim doğum yaparsa kaç gün izin hakkım var?
4857 sayılı Kanun ek m.2’ye göre eşi doğum yapan işçiye on gün ücretli izin verilir.
Doğum izninden sonra daha fazla izin alabilir miyim?
Evet, isteğe bağlı olarak altı aya kadar ücretsiz izin kullanabilirsiniz. Çocuğun bakımı için kısmi çalışma hakkı da vardır. Her ikisi de işçinin talebine bağlıdır.
Kaynaklar