İlave tediye, kamu kurumlarında ve belediyelerde çalışan işçilere yılda ödenen ek bir ödemedir. Her işçi bu ödemeye hak kazanmaz. İlave tediye hesaplama aracı için ödeme tarihini, günlük çıplak brüt ücreti ve yıl içinde çalışılan gün sayısını girin.
Dayanak: 6772 s. Kanun m.1. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir.
İlave tediye kimlere ödenir?
6772 sayılı Kanun m.1, genel, katma ve özel bütçeli dairelerde, mütedavil sermayeli kuruluşlarda, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait şirketlerde, belediyelerde ve bunlara bağlı kuruluşlarda çalışan işçilere ilave tediye yapılmasını öngörür. Ücret sistemi ne olursa olsun işçi vasfındaki kişiler bu kapsama girer.[1]
Özel sektör işçisi bu kanuna dayanarak ilave tediye isteyemez. Özel işyerlerinde ikramiye ancak iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle doğar.
İlave tediye hesaplama mantığı
Araç yıllık brüt ilave tediyeyi, günlük çıplak ücreti 52 günle çarpıp çalışılan gün sayısının 365’e oranıyla küçülterek bulur. Tam yıl çalışmış bir işçi için oran bire eşittir.
Kanun metni “bir aylık istihkak” ifadesini kullanır. Araç, kamu işyerlerindeki yerleşik uygulama olan 52 günlük toplamı esas alır. Kendi işyerinizin toplu sözleşmesi ve bordrosu farklı gün sayısı öngörüyorsa sonucu ona göre yorumlayın.
Hesabın girdisi çıplak ücrettir. Kanun, aylık istihkakın hesabında fazla mesai, evlilik ve çocuk zamları, ayni yardımlar, hafta tatili ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete ek ödemelerin dikkate alınmayacağını belirtir.[2]
Yıl içinde işten ayrılan işçi
İşçi ödeme tarihinde işten ayrılmış olsa bile, ilave tediyenin ilişkin olduğu yıl içindeki hizmetleri oranında hak kazanır. Aynı idareye ait farklı yerlerdeki hizmetler toplanır. Ödeme son çalışılan yerde yapılır.
Çalışma süresi hesaplanırken kanuni ve idari izinler, hastalık izinleri, hafta tatili ve genel tatil günleri çalışılmış gibi sayılır.[2] “Yıl içinde çalışılan gün” alanına bu günleri dahil edin.
İlave tediye hesaplama örneği
Örneğin günlük çıplak brüt ücreti 1.500 TL olan bir kamu işçisi tüm yıl çalışmış olsun.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt ilave tediye (52 gün) | 78.000,00 TL |
| SGK ve işsizlik primi | 11.700,00 TL |
| Damga vergisi | 592,02 TL |
| Gelir vergisi (en düşük dilimle) | 9.945,00 TL |
| Tahmini net (en çok) | 55.762,98 TL |
Aynı işçi yıl içinde 200 gün çalışmışsa brüt tutar 42.739,73 TL olur. Kesintiler de bu tutara göre yeniden hesaplanır. Rakamlar, aracın bu sayfa hazırlanırken kullandığı dönem değerleriyle çıkarıldı.
Neden net tutar bordroda daha düşük çıkabilir?
Araç gelir vergisini en düşük dilim olan yüzde 15 üzerinden hesaplar. İşçinin yıl içindeki kümülatif matrahı yükselmişse ödeme daha yüksek bir dilime denk gelir. Bordroda vergi artar ve net tutar araçtaki rakamın altında kalır.
Prim konusunda da dikkatli olun. 6772 sayılı Kanun m.4, bazı ödemeler için sigorta primi kesilmeyeceğini söyler.
Buna karşılık 5510 sayılı Kanun m.80, diğer kanunlardaki prim muafiyetlerinin dikkate alınmayacağını belirtir.[3] Araç prim kesintisini hesaba katar. Bordronuzda prim kesilmemişse net tutar daha yüksek olur.
Ödeme zamanı ve ek ikramiyeler
Ödemelerin zamanını Cumhurbaşkanı belirler. Örneğin 2023 yılı için 6649 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı birinci yarının Ocak, ikinci yarının Nisan ayında ödenmesini kararlaştırmıştır.[4]
Maden işletmelerinin münhasıran yeraltı işlerinde çalışanlara kanun m.2’ye göre ayrıca bir aylık ilave tediye ödenir. Toplu iş sözleşmeleriyle ek ikramiyeler de verilebilir. Bunlar bu aracın dışındadır.
Sık yapılan hatalar
- Aylık brüt ücreti günlük ücret alanına yazmak. Günlük çıplak ücret, aylık ücretin otuza bölünmüş halidir.
- Fazla mesai ve tatil ücretini günlük ücrete katmak. Kanun bunları esas ücret saymaz.
- Özel sektör çalışanı olarak bu aracı kullanmak. Kanun kapsamı dışındaki işyerlerinde hak toplu sözleşmeden doğar.
- Yıl içinde ayrılan işçinin hakkının düştüğünü sanmak. Hak, çalışılan süre oranında doğar.
İlave tediye dışındaki alacaklarınızı da hesaplamak için kıdem tazminatı hesaplama, fazla mesai ücreti hesaplama ve tüm işçi alacakları hesaplama sayfalarını kullanabilirsiniz. Genel çerçeve için işçi hakları nelerdir yazısı faydalıdır.
İlave Tediye Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
İlave tediye kimlere ödenir?
6772 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurumları, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlarda çalışan işçilere ödenir. Özel sektör işçileri bu kanuna dayanarak ilave tediye isteyemez.
İlave tediye kaç gün üzerinden hesaplanır?
Araç yıllık toplam 52 günü esas alır. Kanun metni bir aylık istihkak ifadesini kullanır. Gün sayısı kendi işyerinizin uygulamasına ve toplu sözleşmesine göre farklılık gösterebilir.
İlave tediyeye fazla mesai ve tatil ücreti dahil mi?
Dahil değildir. Kanun aylık istihkakın hesabında fazla mesai, zamlar, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretlerini dikkate almaz. Çıplak ücret esas alınır.
İlave tediye ödenmeden önce işten ayrılırsam hakkım kalır mı?
Kalır. Hak, ödeme tarihinde işçi olup olmamaya bakılmadan o yıl içinde çalışılan süre oranında doğar. Ödeme, işçinin son çalıştığı yerde yapılır.
İlave tediyeden vergi ve prim kesilir mi?
Araç SGK ve işsizlik primi, damga vergisi ve gelir vergisini hesaba katar. Gelir vergisi kümülatif matraha göre değişir. Bordronuzdaki tutarlar araçtaki en çok net değerinden farklı çıkabilir.
Kaynaklar